Ara:

SCI, SSCI, AHCI ve SCI-Expanded Nedir? Uluslararası Akademik İndeksler ve Dergi Seçim Rehberi

SCI, SSCI, AHCI ve SCI-Expanded Nedir? Uluslararası Akademik İndeksler ve Dergi Seçim Rehberi

Kurumumuz, lisans, yüksek lisans ve doktora, doçentlik, profesörlük düzeyinde akademik araştırma, makale yazım ve yayın danışmanlığı, tez yazımı, bildiri yazım ve yayın hizmetleri sunmaktadır. Sizlere en iyi hizmeti sunabilmemiz için bize aşağıdaki iletişim bilgileri üzerinden ulaşabilir veya iletişim formumuzu kullanabilirsiniz.

Akademik kariyer basamaklarını tırmanan, doçentlik unvanı hedefleyen, akademik teşviklerden yararlanmak isteyen veya lisansüstü (yüksek lisans/doktora) eğitimini küresel standartlarda tamamlamayı amaçlayan her araştırmacının karşısına çıkan en prestijli kavramlar; SCI, SSCI, AHCI ve SCI-Expanded indeksleridir.

Dünyanın en saygın bilimsel veri tabanı sağlayıcılarından biri olan Clarivate Analytics (Web of Science) tarafından yönetilen bu indeksler, küresel bilimin en katı editoryal süzgecine, en yüksek atıf potansiyeline ve en ağır hakem değerlendirme (peer-review) süreçlerine sahip dergilerini barındırır. Bilimsel bir çalışmanın bu indekslerde taranan bir dergide yayınlanması, araştırmanın evrensel düzeyde kabul gördüğünün en somut kanıtıdır.

Ancak akademik camiada bu indekslerin kapsamı, aralarındaki yapısal farklar ve güncel dergi listelerinin nasıl kontrol edileceği konusunda ciddi bilgi kirlilikleri mevcuttur. Bu kapsamlı ve özgün rehberde; SCI, SSCI, AHCI ve SCI-Expanded kavramlarını tek tek ele alacak, aralarındaki farkları netleştirecek ve akademik yayın stratejinizi zirveye taşıyacak kuralları inceleyeceğiz.

1. SCI Nedir? (Science Citation Index)

SCI (Science Citation Index); temel bilimler, tıp, mühendislik, tarım ve teknoloji alanlarında dünya çapında en yüksek etki değerine (impact factor) sahip, en köklü ve prestijli dergileri kapsayan uluslararası bir atıf indeksidir.

İlk olarak 1964 yılında Institute for Scientific Information (ISI) bünyesinde Eugene Garfield tarafından geliştirilen bu sistem, günümüzde bilgisayar bilimlerinden cerrahi tıbba, moleküler biyolojiden astrofiziğe kadar geniş bir fen ve mühendislik yelpazesini tarar.

SCI Dergi Nedir?

Bir derginin SCI dergi statüsü kazanabilmesi için Web of Science kurulları tarafından belirlenen çok katı editoryal standartları (düzenli basım, uluslararası yayın kurulu, uluslararası yazar çeşitliliği, etik kurallara tam uyum ve yüksek atıf/alıntı oranları) istikrarlı bir şekilde karşılaması gerekir. Bu dergiler, küresel ölçekte bilime yön veren çığır açıcı orijinal araştırmaları, meta-analizleri ve derlemeleri (review) yayınlar.

2. SCI-Expanded Nedir? (Science Citation Index Expanded)

Teknolojinin gelişmesi ve dijital yayıncılığın (online-only dergiler) yaygınlaşmasıyla birlikte, Clarivate bilim dünyasındaki genişlemeyi kontrol altına almak adına SCI-Expanded (Science Citation Index Expanded) indeksini devreye sokmuştur.

SCI ve SCI-Expanded Arasındaki Fark Nedir?

Tarihsel olarak SCI, sadece basılı (hard-copy) olarak dağıtılan en köklü ve dar kapsamlı lider dergi listesini içerirken; SCI-Expanded, bu listeyi dijital yayıncılık standartlarına uygun olarak genişletmiş, binlerce yeni kaliteli dergiyi de içine alan ana veri tabanı haline getirmiştir.

Kritik Akademik Kural: Günümüz modern akademi mevzuatında, YÖK, ÜAK (Üniversitelerarası Kurul) ve uluslararası üniversite kurulları düzeyinde SCI ile SCI-Expanded arasında hiçbir değer, puan veya prestij farkı yoktur. Her iki indeks de akademik atama, terfi ve doçentlik dosyalarında en üst kademe (puan ağırlığı) olarak kabul edilir.

3. SSCI Nedir? (Social Sciences Citation Index)

SSCI (Social Sciences Citation Index), sosyal bilimler disiplinlerinde küresel ölçekte yayın yapan en saygın hakemli dergileri tarayan uluslararası atıf indeksidir. Ekonomi, işletme, sosyoloji, psikoloji, siyaset bilimi, uluslararası ilişkiler, eğitim bilimleri, antropoloji, hukuk ve kamu yönetimi gibi alanlardaki en prestijli yayınlar bu indekste yer alır.

Sosyal bilim araştırmaları, doğaları gereği fen bilimlerine kıyasla daha uzun süreli gözlemlere, nitel/nicel karma metodolojilere ve teorik tartışmalara dayanır. Bu nedenle bir derginin SSCI endeksine kabul edilmesi ve orada kalması, sosyal bilim terminolojisine yön veren kurumsal bir derinlik gerektirir. Doçentlik başvurularında sosyal bilimciler için SSCI dergilerde yayın yapmış olmak birincil başarı kriteridir.

4. AHCI Nedir? (Arts & Humanities Citation Index)

Beşeri bilimler, sanat ve tasarım disiplinlerinin zirve noktası AHCI (Arts & Humanities Citation Index) indeksidir. Arkeoloji, felsefe, tarih, dilbilim (linguistics), edebiyat, din çalışmaları, tiyatro, müzik, mimarlık ve görsel sanatlar gibi alanlardaki en nitelikli akademik dergileri bünyesinde barındırır.

AHCI İndeksi Neden Farklıdır?

Fen veya sosyal bilimler indekslerinden (SCI/SSCI) farklı olarak, AHCI kapsamındaki dergilerde yayınlanan makalelerin etki değerleri (impact factor) ve atıf hızları daha düşüktür. Çünkü bir tarih, felsefe veya sanat makalesi, yazıldıktan 20-30 yıl sonra bile güncelliğini koruyabilir ve atıf alabilir. AHCI, bu disiplinlerin kendine has doğasını (kitap incelemeleri, sanatsal eleştiriler, özgün teorik yaklaşımlar) koruyarak endeksleme yapar.

Uluslararası İndekslerin Yapısal Karşılaştırma Matrisi

Aşağıdaki tablo, araştırmanızın branşına göre hedeflemeniz gereken indekslerin temel dinamiklerini ve kapsamlarını özetlemektedir:

İndeks Kısaltması İndeksin Tam Adı Temel Odak Alanları ve Disiplinler Atıf Döngüsü ve Hızı YÖK / ÜAK Puan Ağırlığı
SCI / SCI-E Science Citation Index (Expanded) Tıp, Mühendislik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Matematik, Bilgisayar. Çok Hızlı (Güncel veri akışı yoğundur). En Üst Düzey (Maksimum Puan)
SSCI Social Sciences Citation Index Ekonomi, İşletme, Psikoloji, Sosyoloji, Eğitim, Siyaset Bilimi. Orta / Hızlı (Kavramsal ve ampirik dengeli). En Üst Düzey (Maksimum Puan)
AHCI Arts & Humanities Citation Index Tarih, Felsefe, Edebiyat, Arkeoloji, Mimarlık, Güzel Sanatlar. Yavaş / Uzun Vadeli (Klasik değere odaklanır). En Üst Düzey (Maksimum Puan)

SCI, SSCI ve AHCI İndekslerine Giren Dergiler Nasıl Bulunur?

İnternet dünyasında sahte logolar kullanarak kendisini “Web of Science endeksli” veya “SCI dergisi” olarak tanıtan, araştırmacılardan yüksek paralar talep eden yağmacı/şaibeli (predatory) dergilerin tuzağına düşmemek için dinamik bir SCI Dergi Listesi kontrolü yapmalısınız. Statik, PDF formatındaki eski listeler yerine şu adımları izlemek hayati önem taşır:

1. Web of Science Master Journal List Sorgulaması

Clarivate Analytics tarafından sunulan resmi ve ücretsiz Master Journal List web sitesine giriş yapın. Arama çubuğuna derginin tam adını veya 8 haneli ISSN / e-ISSN numarasını yazın. Dergi profili açıldığında, “Web of Science Core Collection” başlığı altında şu ibarelerden birini aktif olarak görmelisiniz:

  • Science Citation Index Expanded (SCIE)

  • Social Sciences Citation Index (SSCI)

  • Arts & Humanities Citation Index (AHCI)

Eğer bu alanlarda sadece Emerging Sources Citation Index (ESCI) görüyorsanız, dergi henüz ana indekslere (SCI/SSCI) kabul edilmemiş, bekleme/aday listesinde yer alıyor demektir.

2. JCR (Journal Citation Reports) ve Q Kategorisi Analizi

Derginin indeks listesinde yer almasının yanı sıra, kendi alanındaki başarı sırasını gösteren Quartile (Çeyreklik Dilim) değerini de incelemelisiniz. Dergiler etki değerlerine göre her yıl Q1, Q2, Q3 ve Q4 olmak üzere 4 ana dilime ayrılır:

  • Q1 (En Üst %25): Alanındaki en prestijli, atıf oranı en yüksek lider dergilerdir.

  • Q2 (%25 – %50): Yüksek kaliteli, güvenilir ve saygın dergilerdir.

  • Q3 (%50 – %75): Standartları karşılayan ancak atıf sirkülasyonu daha zayıf dergilerdir.

  • Q4 (%75 – %100): İndekse yeni girmiş veya etki değeri alt sınırda olan dergilerdir.

SCI / SSCI Dergilerinde Makale Yayınlama Süreci ve Stratejiler

Yazımı tamamlanan bir bilimsel makalenin SCI, SSCI veya AHCI indeksli dergilerde kabul (accept) alması doğrusal ve titizlikle yönetilmesi gereken bir süreçtir. Sürecin her adımında uluslararası yayıncılık kurallarına tam uyum gösterilmelidir.

1. Editör Ön İncelemesi (Desk Review) ve Red Biçimleri

Dergilere gönderilen makalelerin yaklaşık %50’si, hakemlere bile gönderilmeden editör aşamasında reddedilir (Desk Reject). Bunun en temel nedenleri; çalışmanın derginin kapsamına (Aims & Scope) uymaması, derginin yazım kılavuzuna (Author Guidelines) göre formatlanmaması, akademik İngilizce dil kalitesinin yetersiz olması veya yüksek benzerlik oranıdır. Metiniçi atıf ve kaynakça uyumsuzluklarını önlemek adına süreçte mutlaka EndNote, Mendeley veya Zotero gibi referans yöneticileri kullanılmalıdır.

2. Çift Kör Hakemlik (Double-Blind Peer Review) Sistemi

Editör onayından geçen makale, o alanda dünyaca tanınmış en az iki bağımsız dış hakeme gönderilir. Çift kör hakemlik sisteminde yazarlar hakemleri, hakemler de yazarları bilmez. Hakemler çalışmayı; metodolojik kusursuzluk, özgün değer (novelty), veri analizi kalitesi ve tartışmanın derinliği açısından acımasızca inceler.

3. Revizyon (Düzeltme) Krizlerinin Yönetimi

Hakem sürecinin sonunda dergiden doğrudan kabul gelmesi mucizedir; genellikle Majör (Major) veya Minör (Minor) revizyon kararı iletilir. Revizyon aşamasında hakemlerin tüm teorik, metodolojik ve istatistiksel eleştirileri madde madde göğüslenmelidir. Hakemlere hitaben yazılacak olan “Response to Reviewers” (Hakem Yanıt Dokümanı), üst düzey akademik nezaket kuralları çerçevesinde, her eleştiriye nokta atışı literatür verileriyle ve metinde yapılan değişikliklerin satır numaraları verilerek hazırlanmalıdır.

Dijital Akademik Engeller: Turnitin Benzerlik ve Yapay Zeka (AI) Filtreleri

Günümüz modern yayıncılık dünyasında dergi editör kurulları, akademik hırsızlığa, intihale ve yapay zeka araçlarının (ChatGPT vb.) ürettiği sığ, robotik içeriklere karşı en üst düzey teknolojik önlemleri uygulamaktadır.

İntihal ve Oto-İntihal Riski

Makaleniz sisteme yüklendiği an Turnitin veya iThenticate sistemlerinde taranır. Kaynakça hariç benzerlik oranının genellikle %15’in altında olması istenir. Cümlelerin sadece eş anlamlılarını değiştirmek (spinning) bu gelişmiş sistemlerden kaçamaz. Özellikle lisansüstü tezlerden üretilen makalelerde, tezin cümlelerini birebir kullanmak “oto-intihal” (self-plagiarism) riski doğurur. Tüm metin, anlam kayması yaşanmadan tamamen özgün akademik kelime dizilimleriyle (paraphrasing tekniğiyle) sıfırdan kaleme alınmalıdır.

Yapay Zeka (AI) Dedektör Algoritmaları

Yapay zeka araçlarının akademide doğrudan bir “yazar” gibi kullanılması, uydurma kaynak (hallucination) üretme riski barındırdığı için kesinlikle yasaktır.

Akademik Dürüstlük İlkesi: Saygın yayıncılar (Elsevier, Springer, Wiley), metinleri gelişmiş AI dedektörlerinden geçirir. Metin benzerlik testinden temiz çıksa bile, yapay zekanın ürettiği monoton, jenerik ve robotik kelime kalıpları (burstiness ve perplexity değerlerinin düşüklüğü) algoritmalar tarafından saptanır ve çalışma süreci kalıcı olarak durdurulur. Başarılı bir SCI/SSCI yayını, tamamen insan mantığı, klinik/ampirik derinlik ve özgün emekle inşa edilmiş metinleri zorunlu kılar.

Veri Analizi ve Metodolojik Doğruluk

SCI ve SSCI makalelerinin kalbi, Yöntem (Methods) ve Bulgular (Results) bölümleridir. Hipotezlerinizin doğruluğu, ampirik temellere dayanmalıdır. Verilerinizin analizinde (SPSS, AMOS, R, Python vb.) kullanılan istatistiksel modellerin teorik varsayımları (normal dağılım testleri, çoklu doğrusal bağlantı analizleri vb.) makale metninde açıkça raporlanmalıdır.

Özellikle sağlık bilimlerinde p-değerleri () tek başına yeterli görülmemekte; %95 Güven Aralıkları () ve etki büyüklükleri (effect size) ile birlikte tıp literatürüne uygun yorumlanması şart koşulmaktadır.

Sonuç: Akademik Kariyerinizi Evrensel Standartlarla Güvenceye Alın

SCI, SSCI ve AHCI indeksli dergilerde yayın yapmak, küresel bilim camiasının bir parçası olmanın, akademik unvanları kalıcı başarılarla taçlandırmanın en somut yoludur. Hatalı kurgulanmış bir metodoloji, yanlış dergi seçimi, yetersiz literatür sentezi veya biçimsel kusurlar aylarca süren emeklerinizin tek bir editör mailiyle heba olmasına yol açar.

Akademik hedeflerinizi, doçentlik dosyalarınızı ve bilimsel geleceğinizi riske atmayın. Turnitin ve AI dedektör engellerini güvenle aşan, uluslararası hakem standartlarını eksiksiz karşılayan, biyoistatistiksel ve ekonometrik olarak kusursuzca kurgulanmış bir bilimsel başarı için her zaman bilimsel etik ilkelere tam uyumlu, insan zekası ve emeğine dayalı kurumsal akademik süreçleri rehber edinin.

Makale Yayınlama Ücretleri ve Hızlı Yayın Stratejileri: Akademik Dergi Önerileri ve Seçim Rehberi

Makale Yayınlama Ücretleri ve Hızlı Yayın Stratejileri: Akademik Dergi Önerileri ve Seçim Rehberi

Akademik dünyada araştırmaların bilimsel bir değer kazanması ve doçentlik, akademik teşvik ya da lisansüstü mezuniyet gibi kriterlerde puan getirmesi, saygın hakemli dergilerde basılmasına bağlıdır. Ancak araştırmacıların yayın aşamasında en çok karşılaştığı, bütçe ve zaman yönetimini doğrudan etkileyen iki temel soru vardır: “Makale yayınlama ücreti ne kadar?” ve “En hızlı makale yayınlayan dergiler hangileri?”

Akademik yayıncılıkta “ücretli yayın” kavramı, yasal ve saygın bir model olan “Açık Erişim (Open Access)” ile tamamen etik dışı olan “Yağmacı (Predatory) Dergicilik” arasında çok ince bir çizgide yer alır. Bu rehberde, bütçeli ve hızlı yayın süreçlerini, DergiPark’taki ücret durumlarını ve güvenilir dergi seçim stratejilerini ele alacağız.

1. Makale Yayınlama Ücreti Nedir? (APC Mantığı)

Uluslararası saygın yayıncılar (Elsevier, Springer Nature, Wiley, MDPI, Frontiers vb.), indeksli dergilerinde temelde iki farklı yayın modeli sunar:

  • Geleneksel Model (Ücretsiz): Makalenizi göndermek, inceletmek ve bastırmak tamamen ücretsizdir. Ancak basılan makaleyi sadece o dergiye veya kütüphane veritabanlarına abone olan kişiler okuyabilir.

  • Açık Erişim / Open Access Model (Ücretli): Makaleniz kabul edildikten sonra, tüm dünyadaki araştırmacılar tarafından hiçbir ücret duvarı (paywall) olmadan ücretsiz olarak okunabilmesi ve indirilebilmesi için yayıncı sizden bir defaya mahsus Makale İşleme Ücreti (APC – Article Processing Charge) talep eder.

Kritik Etik Kural: Saygın ücretli makale yayınlayan dergiler, ücreti makalenin kalitesine bakmaksızın basmak için değil; hakem sürecini başarıyla geçip KABUL (Accept) almış metinlerin açık erişim maliyetini karşılamak için ister. Hakemlerden ret alan bir makale para ödense dahi basılmaz.

2. DergiPark Ücretli Dergiler ve Ücretsiz Seçenekler

Türkiye’deki en büyük akademik altyapı sağlayıcı olan DergiPark (TÜBİTAK ULAKBİM) sistemiyle ilgili araştırmacıların bilmesi gereken en net bilgi şudur:

  • DergiPark Altyapısı Ücretsizdir: DergiPark platformunun kendisi yazarlardan kesinlikle hiçbir ücret talep etmez.

  • DergiPark İçindeki Bağımsız Dergiler: DergiPark çatısı altında yayın yapan ulusal dergilerin çok büyük bir kısmı (%90’dan fazlası) tamamen ücretsizdir. Ancak TR Dizin veya SCOPUS endeksli bazı dergiler, mizanpaj, sekreterya veya Açık Erişim maliyetleri adına sembolik ya da kurumsal düzeyde bir makale işlem ücreti talep edebilir. Bu durum dergilerin “Amaç ve Kapsam” sayfasında şeffafça belirtilir.

3. En Hızlı Makale Yayınlayan Dergiler ve Yayıncılar

Geleneksel ve ücretsiz dergilerde hakem süreçleri (peer-review) editör yoğunluğuna bağlı olarak 6 ay ile 1.5 yıl arasında sürebilmektedir. Zaman kısıtlaması olan (mezuniyet veya doçentlik başvurusu yaklaşan) araştırmacılar için hızlı makale yayınlama imkanı sunan uluslararası saygın yayıncılar şunlardır:

MDPI Dergileri

Tüm dergileri Açık Erişim (Open Access) modelindedir. Editoryal süreçleri tamamen dijitalleştiği için SCI-E ve SSCI endeksli dergilerinde bile ilk karara varma süresi ortalama 15-20 gün, nihai basım ise 4-6 hafta sürmektedir. (Örn: Sustainability, Diagnostics, International Journal of Molecular Sciences).

Frontiers Dergileri

Sağlık, fen ve sosyal bilimler alanında çok geniş bir SCI/SSCI yelpazesine sahiptir. Şeffaf ve interaktif hakem paneli sayesinde süreçler geleneksel dergilere göre oldukça hızlı ilerler. (Örn: Frontiers in Psychology, Frontiers in Medicine).

BMC & BioMed Central (Springer Nature)

Özellikle tıp, biyoloji ve sağlık bilimleri alanında Q1 ve Q2 kategorisinde yer alan, hızlı inceleme sürelerine sahip saygın bir açık erişim yayıncısıdır.

Güvenilir Ücretli Yayıncılık ile Yağmacı (Predatory) Tuzakların Farkı

Paralı dergiler üzerinden yayın yaparken akademik kariyerinizin kalıcı olarak zedelenmesini (doçentlik dosyanızın iptal edilmesini) önlemek için aşağıdaki farklara çok dikkat etmelisiniz:

Değerlendirme Kriteri Saygın Açık Erişim Dergileri (Yasal) Yağmacı / Paralı Dergiler (Tuzak)
Ücret Talebi Zamanı Makale hakemlerden Kabul (Accept) aldıktan sonra. Makale sisteme yüklenir yüklenmez (Hakem sürecinden önce).
Hakem İnceleme Süresi Ortalama 3 ila 8 hafta (Detaylı hakem raporları ile). 2 ila 5 gün (Hızlıca basım vaadi, sahte hakemlik).
YÖK / ÜAK Mevzuatı COPE üyesi ve indeksli ise doçentlikte tam puan geçerliliği vardır. ÜAK tarafından “Şaibeli” sayılır, etik ihlal cezası doğurur.
İndeks Durumu Web of Science (SCI/SSCI) ve Scopus’ta aktif olarak taranır. Web sitesinde sahte logolar kullanır ancak veri tabanlarında yoktur.

Stratejik Dergi Önerileri ve Seçim Yol Haritası

Makaleniz için makale yayınlamak için dergiler araması yaparken şu adımları izleyerek en doğru dergi önerilerine ulaşabilirsiniz:

  1. Yayıncıların Dergi Bulucu (Journal Finder) Araçlarını Kullanın:

    • Elsevier Journal Finder, Springer Nature Journal Suggester veya Wiley Journal Finder sitelerine makalenizin başlığını, özetini (abstract) ve anahtar kelimelerini yapıştırın. Sistem size konunuzla eşleşen dergileri, ortalama ilk karar sürelerini (hızını) ve kabul oranlarını listeler.

  2. Master Journal List Üzerinden İndeks Doğrulayın: Önerilen derginin gerçekten güncel SCI, SCI-E veya SSCI listesinde olup olmadığını Web of Science’ın resmi listesinden ISSN numarası ile aratarak teyit edin.

  3. Çeyreklik Dilimini (Quartile – Q) Kontrol Edin: Derginin Q1, Q2 veya Q3 kategorisinde olup olmadığına bakın. Q1 ve Q2 dergileri akademik saygınlığınızı zirveye taşır.

Turnitin ve Yapay Zeka (AI) Filtrelerini Aşmak

Hızlı veya ücretli bir dergiye makale gönderirken araştırmacıların düştüğü en büyük hata, yazım sürecini aceleye getirerek yapay zeka araçlarından (ChatGPT vb.) doğrudan çıktı almak ya da kopyala-yapıştır yapmaktır.

Saygın açık erişim yayıncıları, teknolojik denetim altyapılarına en çok yatırım yapan kurumlardır. Makaleniz sisteme girdiği an:

  • iThenticate/Turnitin testine sokulur ve benzerlik oranının (kaynakça hariç) %15-%20’nin altında olması istenir.

  • AI Dedektörleri ile metindeki robotik kelime örüntüleri taranır. %100 yapay zeka üretimi olduğu saptanan metinler, ücreti ödense dahi hakemlere gönderilmeden doğrudan reddedilir (Desk Reject).

Çalışmanızın hakem süreçlerini en az revizyonla ve en hızlı şekilde tamamlaması; fikir bütünlüğünü koruyan, tamamen insan mantığıyla kurgulanmış ve özgün akademik kelime dizilimleriyle (paraphrasing yöntemiyle) baştan yazılmış olmasına bağlıdır. Akademik geleceğinizi ve emeğinizi riske atmamak için her zaman bilimsel etik kurallara tam uyumlu profesyonel akademik süreçleri tercih edin.

SCI Dergi Listesi Nedir? En Çok Sorulan Sorularla Alanlara Göre Dergi Örnekleri ve Akılcı Seçim Rehberi

Akademik yayın dünyasında en çok aranan başlıklardan biri “SCI dergi listesi”dir. Ancak bu ifade çoğu zaman eksik ya da eski alışkanlıkla kullanılmaktadır. Güncel pratikte araştırmacıların bakması gereken temel kaynak, Clarivate’ın Web of Science Master Journal List aracıdır. Çünkü bir derginin hangi dizinde yer aldığını, hangi kapsama dahil olduğunu ve indeks durumunun güncel hâlini en güvenilir biçimde burada görmek mümkündür. Clarivate, Master Journal List’in Web of Science üzerindeki farklı indekslerde yer alan dergileri bulmak için temel araç olduğunu açıkça belirtmektedir.

Bugün “SCI dergisi” denildiğinde çoğu araştırmacı aslında SCIE yani Science Citation Index Expanded kapsamındaki dergileri kasteder. Clarivate’ın editoryal seçim açıklamasına göre, kalite ölçütlerini geçen dergiler önce ESCI’ye girebilir; ek etki ölçütlerini karşılayanlar ise alanına göre SCIE, SSCI veya AHCI kapsamına alınır. Yani fen, mühendislik, sağlık ve doğa bilimleri tarafında esas karşılık çoğu durumda SCIE’dir. Bu nedenle “SCI dergi listesi” ararken güncel karşılığın çoğunlukla “SCIE listesi” olduğunu bilmek gerekir.

Bu ayrımı bilmek önemlidir; çünkü her alan için aynı dizin doğru hedef değildir. Sosyal bilimlerde SSCI, beşerî bilimlerde AHCI, gelişen ve niş alanlarda ise ESCI daha anlamlı olabilir. Clarivate, Web of Science platformunda Science Citation Index Expanded, Social Sciences Citation Index, Arts & Humanities Citation Index ve Emerging Sources Citation Index’i ayrı başlıklar altında sunmaktadır. Bu da “her alanda SCI aranır” düşüncesinin doğru olmadığını gösterir.

Ayrıca önemli bir güncel nokta daha vardır: Clarivate’ın 2023 JCR değişikliğiyle, yalnızca SCIE ve SSCI değil, Web of Science Core Collection’daki tüm dergiler Journal Impact Factor almaya başlamıştır. Yani günümüzde etki faktörü almak ile mutlaka yalnızca klasik SCI/SCIE grubunda olmak aynı şey değildir. 2025 Journal Citation Reports sürümü 22.249 dergiyi, 254 araştırma kategorisini ve 111 ülkeyi kapsadığını bildirmektedir. Bu nedenle araştırmacı için en sağlıklı yaklaşım, yalnızca “SCI mi değil mi?” sorusuna takılmak yerine dizin, alan uyumu, dergi kalitesi ve güncel durumun tamamına bakmaktır.

SCI dergi listesi tam olarak nedir?

SCI dergi listesi ifadesi, günlük kullanımda bilim alanlarında prestijli ve dizinli dergilerin listesini anlatmak için kullanılır. Ancak teknik açıdan bugün bunun en doğru karşılığı, Web of Science Core Collection içindeki ilgili indekslerin güncel görünümüdür. Clarivate, Web of Science Core Collection’ın 250’den fazla disiplin boyunca 22 binden fazla dergiyi kapsadığını ve bu kapsama ilişkin güncel kontrolün Master Journal List üzerinden yapılması gerektiğini belirtmektedir.

Bu nedenle “SCI listesi” sabit bir PDF dosyası gibi düşünülmemelidir. Dergi kapsamları değişebilir, bazı dergiler yeniden değerlendirmeye alınabilir, bazıları kapsama eklenebilir veya beklemeye alınabilir. Clarivate’ın 2026 tarihli açıklaması da kabul edilmiş olmanın kalıcı indeks garantisi anlamına gelmediğini, dergilerin zaman zaman “hold” sürecine alınabildiğini vurgulamaktadır. Dolayısıyla dergi seçerken eski listelere değil, mutlaka güncel kaynağa bakılmalıdır.

SCI, SCIE, SSCI ve AHCI arasındaki fark nedir?

Bu soru özellikle ilk kez yayın yapacak araştırmacıların en çok karıştırdığı başlıklardan biridir. En kısa ve doğru ayrım şöyledir: SCIE, fen ve sağlık ağırlıklı bilim dergileri için; SSCI, sosyal bilimler için; AHCI, sanat ve beşerî bilimler için; ESCI ise gelişen ya da niş ama kalite kriterlerini geçen dergiler için daha uygun başlıktır. Clarivate, “flagship” grup olarak SCIE, SSCI ve AHCI’yi birlikte anmaktadır.

Bu yüzden örneğin tıp, biyoloji, kimya, fizik, mühendislik veya çevre bilimleri çalışan biri için SCIE odaklı arama yapmak mantıklıdır. Buna karşılık eğitim, yönetim, sosyoloji veya psikoloji çalışan biri için SSCI daha yerinde hedeftir. Tarih, edebiyat, felsefe gibi alanlarda ise AHCI daha doğru çerçeve sunar. Yani “SCI dergi listesi” her araştırmacı için aynı anlama gelmez; alanın doğası hangi dizine bakılması gerektiğini belirler.

SCI dergi listesi nasıl bulunur?

En güvenilir yol Clarivate Master Journal List üzerinden arama yapmaktır. Bu araç, derginin Web of Science kapsamındaki durumunu, hangi indekslerde yer aldığını ve güncel kayıt bilgisini kontrol etmeye yarar. Clarivate destek sayfası da Master Journal List’in Web of Science kapsamındaki tüm dergiler için temel başvuru noktası olduğunu açık biçimde söyler.

Araştırmacıların sık yaptığı hata, internette dolaşan eski Excel veya PDF listelerine güvenmektir. Oysa Clarivate, koleksiyon listelerinin güncellendiğini ve aylık değişim arşivleri bulunduğunu belirtmektedir. Bu da demektir ki, birkaç ay önce doğru olan bir bilgi bugün değişmiş olabilir. Dergi seçimi yaparken son kontrolün doğrudan güncel MJL kaydından yapılması gerekir.

Her alandan SCI dergi örnekleri nelerdir?

Önce şu sınırı koymak gerekir: “her alan” ifadesi geniştir ve tüm disiplinler SCI/SCIE kapsamında değildir. Bu yüzden burada iki tür örnek vermek daha doğrudur. Birincisi, SCIE’ye tipik örnek oluşturan fen-sağlık-mühendislik dergileri; ikincisi ise SCI dışında ama kendi alanında güçlü olan SSCI/AHCI örnekleri. Bu yaklaşım, dergi arayan araştırmacının yanlış dizine yönelmesini önler. Clarivate’ın indeks yapısı da bu çoklu ayrımı desteklemektedir.

Genel ve çok disiplinli bilim örneği olarak Nature, sağlık alanında The Lancet, yaşam bilimlerinde Cell, kimyada Chemical Reviews, malzeme biliminde Advanced Materials, mühendislik ve teknoloji tarafında IEEE Access, çevre ve sürdürülebilirlikte Journal of Cleaner Production sık anılan örneklerdir. Bu dergilerin resmî sayfaları, alan odaklarını açıkça tanımlamaktadır: Nature çok disiplinli bilim dergisi olarak, The Lancet genel tıp dergisi olarak, IEEE Access IEEE ilgi alanlarının tümünde çok disiplinli açık erişim dergisi olarak, Journal of Cleaner Production ise çevre ve sürdürülebilirlik odaklı uluslararası dergi olarak tanıtılmaktadır.

Yaşam bilimleri ve hücre biyolojisi tarafında Journal of Cell Science da dikkat çekici bir örnektir; dergi sayfası bunu hücre biyolojisinin tüm yönlerini kapsayan bir yayın olarak tanımlar. Bu tür örnekler, araştırmacının alan haritasını zihninde daha kolay kurmasına yardım eder. Ancak bu isimler “herkese gönderilecek ideal liste” değildir; yalnızca alanların ölçeklerini ve örnek dergi profillerini göstermektedir.

Tıp ve sağlık bilimlerinde SCI/SCIE odaklı dergi arayanlar nereye bakmalı?

Tıp tarafında araştırmacıların ilk refleksi çoğu zaman çok yüksek etkili dergilere bakmak olur. Bu anlaşılırdır ama her zaman stratejik değildir. The Lancet gibi dergiler dünyanın en görünür tıp yayınlarından biridir; resmi sayfası bunu “world-leading medical journal” olarak tanımlar. Ancak her çalışma bu düzeyde genel etkili dergilere uygun değildir. Çok daha niş klinik, cerrahi, laboratuvar ya da halk sağlığı dergileri de çoğu zaman daha doğru hedef olabilir.

Tıp alanında doğru dergi seçimi için araştırmacının önce şu soruları cevaplaması gerekir: Çalışmam genel tıp mı, klinik alt uzmanlık mı, deneysel araştırma mı, epidemiyolojik çalışma mı, sistematik derleme mi? Çünkü derginin ilgi alanı ile çalışma türü arasında uyum yoksa, dergi ne kadar güçlü olursa olsun ret ihtimali artar. Clarivate’ın Web of Science yapısı çok geniş kapsama sahip olduğundan, doğru filtreleme alan ve kapsam üzerinden yapılmalıdır.

Biyoloji ve yaşam bilimlerinde hangi örnekler öne çıkar?

Yaşam bilimleri tarafında çok görünür örneklerden biri Cell’dir. Cell Press’in ana sayfası yayıncının yaşam, fizik, yer ve sağlık bilimlerinde 50’den fazla dergisi olduğunu belirtirken, Cell de bu portföyün en tanınmış örneklerinden biridir. Hücre biyolojisi ve ilişkili alanlarda ise Journal of Cell Science güçlü örneklerden biri olarak görülebilir; resmi sayfası derginin hücre sinyallemesi, göç, adezyon, bölünme ve kanser hücre biyolojisi gibi çok sayıda alt alanı kapsadığını belirtir.

Bu alanda araştırmacıların yaptığı temel hata, çok genel dergiler ile niş dergiler arasındaki farkı gözetmemektir. Eğer çalışmanız çok spesifik moleküler mekanizmalara odaklanıyorsa, çok genel yaşam bilimi dergileri yerine daha dar alt alan dergileri daha rasyonel olabilir. Yani “en meşhur dergi” ile “çalışmama en uygun dergi” her zaman aynı şey değildir. Bu, neredeyse tüm alanlar için geçerli bir yayın stratejisi ilkesidir.

Kimya alanında SCI listesi arayanlar için ne tür dergiler örnek verilebilir?

Kimyada yüksek görünürlüklü örneklerden biri Chemical Reviews’dür. ACS Publications sayfası bu derginin kimyanın tüm alanlarındaki önemli gelişmeleri kapsamlı ve eleştirel derleme biçiminde yayımladığını belirtir. Bu bilgi önemli bir ipucu verir: her dergi özgün araştırma makalesi kabul etmez; bazı güçlü dergiler ağırlıklı olarak derleme tipi içerik yayımlar.

Bu nedenle kimyada dergi ararken önce çalışma türünün netleştirilmesi gerekir. Elinizde deneysel özgün makale mi var, yöntem notu mu var, mini review mu var, kapsamlı review mu var? Dergi seçimi buna göre değişir. “SCI dergi listesi” aramak tek başına yeterli olmaz; liste içinden makale tipinize uygun dergi bulmak asıl meseledir. Clarivate’ın ve yayınevi sayfalarının birlikte okunması bu nedenle daha sağlıklı sonuç verir.

Malzeme bilimi ve mühendislikte hangi dergi örnekleri dikkat çeker?

Malzeme bilimi tarafında Advanced Materials oldukça bilinen örneklerden biridir. Wiley sayfası dergiyi malzeme biliminde en prestijli dergilerden biri olarak tanımlamakta ve farklı disiplinlerden yüksek nitelikli çalışmaları hedeflediğini belirtmektedir. Bu, malzeme biliminin kimya, fizik ve mühendislik arasında gerçekten disiplinlerarası bir alan olduğunu gösterir.

Mühendislik ve teknoloji tarafında IEEE Access öne çıkan örneklerden biridir. IEEE’nin resmi açıklamasına göre bu dergi, IEEE ilgi alanlarının tamamında özgün araştırmaları hızlı döngüyle yayımlayan, çok disiplinli ve tam açık erişimli bir yayındır. Bu tür örnekler özellikle bilgisayar, elektronik, yapay zekâ, haberleşme ve uygulamalı mühendislik çalışan araştırmacılar için önemlidir. Fakat burada da aynı kural geçerlidir: çok disiplinli dergiler her çalışma için en uygun seçenek olmayabilir; bazen alanın daha dar, uzman dergileri daha iyi eşleşir.

Çevre ve sürdürülebilirlik alanında hangi örnekler öne çıkar?

Çevre, sürdürülebilirlik ve temiz üretim alanında Journal of Cleaner Production sık başvurulan örneklerden biridir. Elsevier sayfası bu dergiyi temiz üretim, çevre ve sürdürülebilirlik uygulamaları ile araştırmalarına odaklanan uluslararası ve disiplinlerarası bir dergi olarak tanımlar. Bu tanım bile aslında derginin hangi makalelere uygun olduğunu anlamaya yardımcı olur.

Bu alanda çalışanların en büyük hatalarından biri, çevre kelimesi geçen her dergiyi uygun sanmaktır. Oysa bazı dergiler politika ve yönetim ağırlıklıdır, bazıları teknik proses ve mühendislik yönlüdür, bazıları ise sürdürülebilirlik pedagojisi veya tüketim davranışları gibi sosyal boyuta odaklanır. Bu yüzden yalnızca indeks değil, derginin “aims and scope” metni dikkatle okunmalıdır. Elsevier’in bu dergi için verdiği kapsam açıklaması, bu tür metinlerin ne kadar belirleyici olduğunu iyi gösterir.

Eğitim, yönetim ve tarih gibi alanlarda SCI değil hangi listeler önemlidir?

Burada kritik düzeltme şudur: eğitim, yönetim ve tarih gibi alanlarda çoğu zaman SCI değil SSCI veya AHCI daha anlamlıdır. Eğitim araştırmaları için American Educational Research Journal, yönetim alanı için Academy of Management Journal, tarih için ise The American Historical Review güçlü örnekler arasında yer alır. Bu dergilerin resmi sayfaları eğitim araştırmaları, yönetim kuramı ve tarih yazımı alanlarındaki odaklarını açık biçimde tanımlamaktadır.

Bunu özellikle vurgulamak gerekir; çünkü birçok araştırmacı “SCI dergi listesi” diye arayıp sosyal bilimler için yanlış çerçeveye girmektedir. Oysa Clarivate yapısında sosyal bilimlerin ana yolu SSCI, beşerî bilimlerin ana yolu ise AHCI’dir. Eğer alan yanlış seçilirse, dergi arama süreci de baştan yanlış kurulur.

Dergi seçerken sadece SCI/SCIE etiketi yeterli midir?

Hayır, kesinlikle yeterli değildir. Bir derginin SCIE kapsamında olması önemli olabilir; ancak iyi dergi seçimi için tek başına yeterli ölçüt değildir. Derginin kapsamı, makale türü, açık erişim politikası, hakemlik yaklaşımı, ortalama değerlendirme süresi ve hedef okur kitlesi de en az indeks kadar önemlidir. Clarivate da Journal Citation Reports’ın tek bir göstergeye değil, çoklu göstergelere dayalı olarak değerlendirme yapılması için kullanıldığını belirtmektedir.

Örneğin çok iyi bir SCI/SCIE dergi, sizin makalenize konu uyumsuzluğu nedeniyle hiç uygun olmayabilir. Buna karşılık daha niş ama doğru alandaki bir dergi, hem kabul şansınızı hem de makalenizin doğru okuyucuya ulaşma ihtimalini artırabilir. Bu nedenle indeks filtresi ilk adımdır; son karar değil.

En hızlı SCI dergileri nasıl bulunur?

Araştırmacıların en çok sorduğu sorulardan biri de budur. Ancak “en hızlı SCI dergisi” sorusunun sabit bir cevabı yoktur. Değerlendirme süresi derginin yoğunluğuna, alanına, hakem bulunabilirliğine ve editoryal işleyişine göre değişir. Clarivate Master Journal List, indeks durumunu gösterebilir; ama hız bilgisini tek başına çözmez. Bunun için derginin kendi sitesindeki “submission to first decision” veya makale bazlı received/accepted/published tarihleri incelenmelidir.

Hız ararken yapılan en büyük hata, yalnızca hızlı olduğu için dergi seçmektir. Oysa hızlı olmak ile güvenilir olmak aynı şey değildir. İdeal olan, çalışmanıza gerçekten uygun, güvenilir ve gereksiz gecikme yaratmayan dergiyi bulmaktır. Özellikle çok hızlı kabul vaat eden dergilere karşı dikkatli olmak gerekir. Clarivate’ın dergilerin bazen yeniden değerlendirmeye alındığını ve araştırma bütünlüğünün önemli olduğunu vurgulaması da bu temkinli yaklaşımı destekler.

İyi bir SCI/SCIE dergi listesi nasıl oluşturulur?

Pratikte en iyi yöntem, kendi alanınız için kısa bir “aday dergi havuzu” oluşturmaktır. Önce Master Journal List üzerinden alanınız ve indeksiniz doğrulanır. Sonra bu dergilerin resmi sayfalarındaki amaç-kapsam metinleri okunur. Ardından son sayılarda yayımlanan makaleler incelenir. Son olarak açık erişim politikası, hakemlik süreci ve yazım kuralları karşılaştırılır. Bu yöntem, ezbere liste aramaktan çok daha işlevseldir.

Bu yaklaşım sayesinde araştırmacı, “genel SCI listesi” yerine kendi çalışmasına uygun SCI/SCIE hedef listesi oluşturmuş olur. Yayın stratejisinde asıl farkı yaratan da budur. Çünkü iyi dergi seçimi, çoğu zaman makalenin bilimsel değerinden bağımsız olarak editoryal kaderini belirler.

Sonuç

“Sci dergi listesi” araması, araştırmacıların yayın sürecindeki en yaygın çıkış noktalarından biridir; ancak tek başına yeterli değildir. Güncel ve doğru çerçeve, Clarivate’ın Master Journal List aracını kullanmak; SCIE, SSCI, AHCI ve ESCI ayrımını doğru anlamak; ardından alan uyumlu örnek dergiler üzerinden stratejik seçim yapmaktır. Web of Science Core Collection’ın 22 binden fazla dergiyi kapsaması ve JCR’nin artık tüm WoS Core dergilerine JIF vermesi, araştırmacının yalnızca eski “SCI listesi” mantığıyla hareket etmemesi gerektiğini göstermektedir.

Alan örnekleri üzerinden bakıldığında Nature, The Lancet, Cell, Chemical Reviews, Advanced Materials, IEEE Access ve Journal of Cleaner Production gibi dergiler, fen-sağlık-mühendislik ekseninde güçlü örnekler sunarken; eğitimde American Educational Research Journal, yönetimde Academy of Management Journal ve tarihte The American Historical Review gibi örnekler sosyal ve beşerî bilimler için SCI dışındaki ama eşdeğer derecede önemli indeks alanlarını hatırlatmaktadır. Asıl mesele, en meşhur dergiyi değil, kendi çalışmanız için en doğru dergiyi bulmaktır.

Need help? Our team is just a message away