Akademik yayın dünyasında en çok aranan başlıklardan biri “SCI dergi listesi”dir. Ancak bu ifade çoğu zaman eksik ya da eski alışkanlıkla kullanılmaktadır. Güncel pratikte araştırmacıların bakması gereken temel kaynak, Clarivate’ın Web of Science Master Journal List aracıdır. Çünkü bir derginin hangi dizinde yer aldığını, hangi kapsama dahil olduğunu ve indeks durumunun güncel hâlini en güvenilir biçimde burada görmek mümkündür. Clarivate, Master Journal List’in Web of Science üzerindeki farklı indekslerde yer alan dergileri bulmak için temel araç olduğunu açıkça belirtmektedir.
Bugün “SCI dergisi” denildiğinde çoğu araştırmacı aslında SCIE yani Science Citation Index Expanded kapsamındaki dergileri kasteder. Clarivate’ın editoryal seçim açıklamasına göre, kalite ölçütlerini geçen dergiler önce ESCI’ye girebilir; ek etki ölçütlerini karşılayanlar ise alanına göre SCIE, SSCI veya AHCI kapsamına alınır. Yani fen, mühendislik, sağlık ve doğa bilimleri tarafında esas karşılık çoğu durumda SCIE’dir. Bu nedenle “SCI dergi listesi” ararken güncel karşılığın çoğunlukla “SCIE listesi” olduğunu bilmek gerekir.
Bu ayrımı bilmek önemlidir; çünkü her alan için aynı dizin doğru hedef değildir. Sosyal bilimlerde SSCI, beşerî bilimlerde AHCI, gelişen ve niş alanlarda ise ESCI daha anlamlı olabilir. Clarivate, Web of Science platformunda Science Citation Index Expanded, Social Sciences Citation Index, Arts & Humanities Citation Index ve Emerging Sources Citation Index’i ayrı başlıklar altında sunmaktadır. Bu da “her alanda SCI aranır” düşüncesinin doğru olmadığını gösterir.
Ayrıca önemli bir güncel nokta daha vardır: Clarivate’ın 2023 JCR değişikliğiyle, yalnızca SCIE ve SSCI değil, Web of Science Core Collection’daki tüm dergiler Journal Impact Factor almaya başlamıştır. Yani günümüzde etki faktörü almak ile mutlaka yalnızca klasik SCI/SCIE grubunda olmak aynı şey değildir. 2025 Journal Citation Reports sürümü 22.249 dergiyi, 254 araştırma kategorisini ve 111 ülkeyi kapsadığını bildirmektedir. Bu nedenle araştırmacı için en sağlıklı yaklaşım, yalnızca “SCI mi değil mi?” sorusuna takılmak yerine dizin, alan uyumu, dergi kalitesi ve güncel durumun tamamına bakmaktır.
SCI dergi listesi tam olarak nedir?
SCI dergi listesi ifadesi, günlük kullanımda bilim alanlarında prestijli ve dizinli dergilerin listesini anlatmak için kullanılır. Ancak teknik açıdan bugün bunun en doğru karşılığı, Web of Science Core Collection içindeki ilgili indekslerin güncel görünümüdür. Clarivate, Web of Science Core Collection’ın 250’den fazla disiplin boyunca 22 binden fazla dergiyi kapsadığını ve bu kapsama ilişkin güncel kontrolün Master Journal List üzerinden yapılması gerektiğini belirtmektedir.
Bu nedenle “SCI listesi” sabit bir PDF dosyası gibi düşünülmemelidir. Dergi kapsamları değişebilir, bazı dergiler yeniden değerlendirmeye alınabilir, bazıları kapsama eklenebilir veya beklemeye alınabilir. Clarivate’ın 2026 tarihli açıklaması da kabul edilmiş olmanın kalıcı indeks garantisi anlamına gelmediğini, dergilerin zaman zaman “hold” sürecine alınabildiğini vurgulamaktadır. Dolayısıyla dergi seçerken eski listelere değil, mutlaka güncel kaynağa bakılmalıdır.
SCI, SCIE, SSCI ve AHCI arasındaki fark nedir?
Bu soru özellikle ilk kez yayın yapacak araştırmacıların en çok karıştırdığı başlıklardan biridir. En kısa ve doğru ayrım şöyledir: SCIE, fen ve sağlık ağırlıklı bilim dergileri için; SSCI, sosyal bilimler için; AHCI, sanat ve beşerî bilimler için; ESCI ise gelişen ya da niş ama kalite kriterlerini geçen dergiler için daha uygun başlıktır. Clarivate, “flagship” grup olarak SCIE, SSCI ve AHCI’yi birlikte anmaktadır.
Bu yüzden örneğin tıp, biyoloji, kimya, fizik, mühendislik veya çevre bilimleri çalışan biri için SCIE odaklı arama yapmak mantıklıdır. Buna karşılık eğitim, yönetim, sosyoloji veya psikoloji çalışan biri için SSCI daha yerinde hedeftir. Tarih, edebiyat, felsefe gibi alanlarda ise AHCI daha doğru çerçeve sunar. Yani “SCI dergi listesi” her araştırmacı için aynı anlama gelmez; alanın doğası hangi dizine bakılması gerektiğini belirler.
SCI dergi listesi nasıl bulunur?
En güvenilir yol Clarivate Master Journal List üzerinden arama yapmaktır. Bu araç, derginin Web of Science kapsamındaki durumunu, hangi indekslerde yer aldığını ve güncel kayıt bilgisini kontrol etmeye yarar. Clarivate destek sayfası da Master Journal List’in Web of Science kapsamındaki tüm dergiler için temel başvuru noktası olduğunu açık biçimde söyler.
Araştırmacıların sık yaptığı hata, internette dolaşan eski Excel veya PDF listelerine güvenmektir. Oysa Clarivate, koleksiyon listelerinin güncellendiğini ve aylık değişim arşivleri bulunduğunu belirtmektedir. Bu da demektir ki, birkaç ay önce doğru olan bir bilgi bugün değişmiş olabilir. Dergi seçimi yaparken son kontrolün doğrudan güncel MJL kaydından yapılması gerekir.
Her alandan SCI dergi örnekleri nelerdir?
Önce şu sınırı koymak gerekir: “her alan” ifadesi geniştir ve tüm disiplinler SCI/SCIE kapsamında değildir. Bu yüzden burada iki tür örnek vermek daha doğrudur. Birincisi, SCIE’ye tipik örnek oluşturan fen-sağlık-mühendislik dergileri; ikincisi ise SCI dışında ama kendi alanında güçlü olan SSCI/AHCI örnekleri. Bu yaklaşım, dergi arayan araştırmacının yanlış dizine yönelmesini önler. Clarivate’ın indeks yapısı da bu çoklu ayrımı desteklemektedir.
Genel ve çok disiplinli bilim örneği olarak Nature, sağlık alanında The Lancet, yaşam bilimlerinde Cell, kimyada Chemical Reviews, malzeme biliminde Advanced Materials, mühendislik ve teknoloji tarafında IEEE Access, çevre ve sürdürülebilirlikte Journal of Cleaner Production sık anılan örneklerdir. Bu dergilerin resmî sayfaları, alan odaklarını açıkça tanımlamaktadır: Nature çok disiplinli bilim dergisi olarak, The Lancet genel tıp dergisi olarak, IEEE Access IEEE ilgi alanlarının tümünde çok disiplinli açık erişim dergisi olarak, Journal of Cleaner Production ise çevre ve sürdürülebilirlik odaklı uluslararası dergi olarak tanıtılmaktadır.
Yaşam bilimleri ve hücre biyolojisi tarafında Journal of Cell Science da dikkat çekici bir örnektir; dergi sayfası bunu hücre biyolojisinin tüm yönlerini kapsayan bir yayın olarak tanımlar. Bu tür örnekler, araştırmacının alan haritasını zihninde daha kolay kurmasına yardım eder. Ancak bu isimler “herkese gönderilecek ideal liste” değildir; yalnızca alanların ölçeklerini ve örnek dergi profillerini göstermektedir.
Tıp ve sağlık bilimlerinde SCI/SCIE odaklı dergi arayanlar nereye bakmalı?
Tıp tarafında araştırmacıların ilk refleksi çoğu zaman çok yüksek etkili dergilere bakmak olur. Bu anlaşılırdır ama her zaman stratejik değildir. The Lancet gibi dergiler dünyanın en görünür tıp yayınlarından biridir; resmi sayfası bunu “world-leading medical journal” olarak tanımlar. Ancak her çalışma bu düzeyde genel etkili dergilere uygun değildir. Çok daha niş klinik, cerrahi, laboratuvar ya da halk sağlığı dergileri de çoğu zaman daha doğru hedef olabilir.
Tıp alanında doğru dergi seçimi için araştırmacının önce şu soruları cevaplaması gerekir: Çalışmam genel tıp mı, klinik alt uzmanlık mı, deneysel araştırma mı, epidemiyolojik çalışma mı, sistematik derleme mi? Çünkü derginin ilgi alanı ile çalışma türü arasında uyum yoksa, dergi ne kadar güçlü olursa olsun ret ihtimali artar. Clarivate’ın Web of Science yapısı çok geniş kapsama sahip olduğundan, doğru filtreleme alan ve kapsam üzerinden yapılmalıdır.
Biyoloji ve yaşam bilimlerinde hangi örnekler öne çıkar?
Yaşam bilimleri tarafında çok görünür örneklerden biri Cell’dir. Cell Press’in ana sayfası yayıncının yaşam, fizik, yer ve sağlık bilimlerinde 50’den fazla dergisi olduğunu belirtirken, Cell de bu portföyün en tanınmış örneklerinden biridir. Hücre biyolojisi ve ilişkili alanlarda ise Journal of Cell Science güçlü örneklerden biri olarak görülebilir; resmi sayfası derginin hücre sinyallemesi, göç, adezyon, bölünme ve kanser hücre biyolojisi gibi çok sayıda alt alanı kapsadığını belirtir.
Bu alanda araştırmacıların yaptığı temel hata, çok genel dergiler ile niş dergiler arasındaki farkı gözetmemektir. Eğer çalışmanız çok spesifik moleküler mekanizmalara odaklanıyorsa, çok genel yaşam bilimi dergileri yerine daha dar alt alan dergileri daha rasyonel olabilir. Yani “en meşhur dergi” ile “çalışmama en uygun dergi” her zaman aynı şey değildir. Bu, neredeyse tüm alanlar için geçerli bir yayın stratejisi ilkesidir.
Kimya alanında SCI listesi arayanlar için ne tür dergiler örnek verilebilir?
Kimyada yüksek görünürlüklü örneklerden biri Chemical Reviews’dür. ACS Publications sayfası bu derginin kimyanın tüm alanlarındaki önemli gelişmeleri kapsamlı ve eleştirel derleme biçiminde yayımladığını belirtir. Bu bilgi önemli bir ipucu verir: her dergi özgün araştırma makalesi kabul etmez; bazı güçlü dergiler ağırlıklı olarak derleme tipi içerik yayımlar.
Bu nedenle kimyada dergi ararken önce çalışma türünün netleştirilmesi gerekir. Elinizde deneysel özgün makale mi var, yöntem notu mu var, mini review mu var, kapsamlı review mu var? Dergi seçimi buna göre değişir. “SCI dergi listesi” aramak tek başına yeterli olmaz; liste içinden makale tipinize uygun dergi bulmak asıl meseledir. Clarivate’ın ve yayınevi sayfalarının birlikte okunması bu nedenle daha sağlıklı sonuç verir.
Malzeme bilimi ve mühendislikte hangi dergi örnekleri dikkat çeker?
Malzeme bilimi tarafında Advanced Materials oldukça bilinen örneklerden biridir. Wiley sayfası dergiyi malzeme biliminde en prestijli dergilerden biri olarak tanımlamakta ve farklı disiplinlerden yüksek nitelikli çalışmaları hedeflediğini belirtmektedir. Bu, malzeme biliminin kimya, fizik ve mühendislik arasında gerçekten disiplinlerarası bir alan olduğunu gösterir.
Mühendislik ve teknoloji tarafında IEEE Access öne çıkan örneklerden biridir. IEEE’nin resmi açıklamasına göre bu dergi, IEEE ilgi alanlarının tamamında özgün araştırmaları hızlı döngüyle yayımlayan, çok disiplinli ve tam açık erişimli bir yayındır. Bu tür örnekler özellikle bilgisayar, elektronik, yapay zekâ, haberleşme ve uygulamalı mühendislik çalışan araştırmacılar için önemlidir. Fakat burada da aynı kural geçerlidir: çok disiplinli dergiler her çalışma için en uygun seçenek olmayabilir; bazen alanın daha dar, uzman dergileri daha iyi eşleşir.
Çevre ve sürdürülebilirlik alanında hangi örnekler öne çıkar?
Çevre, sürdürülebilirlik ve temiz üretim alanında Journal of Cleaner Production sık başvurulan örneklerden biridir. Elsevier sayfası bu dergiyi temiz üretim, çevre ve sürdürülebilirlik uygulamaları ile araştırmalarına odaklanan uluslararası ve disiplinlerarası bir dergi olarak tanımlar. Bu tanım bile aslında derginin hangi makalelere uygun olduğunu anlamaya yardımcı olur.
Bu alanda çalışanların en büyük hatalarından biri, çevre kelimesi geçen her dergiyi uygun sanmaktır. Oysa bazı dergiler politika ve yönetim ağırlıklıdır, bazıları teknik proses ve mühendislik yönlüdür, bazıları ise sürdürülebilirlik pedagojisi veya tüketim davranışları gibi sosyal boyuta odaklanır. Bu yüzden yalnızca indeks değil, derginin “aims and scope” metni dikkatle okunmalıdır. Elsevier’in bu dergi için verdiği kapsam açıklaması, bu tür metinlerin ne kadar belirleyici olduğunu iyi gösterir.
Eğitim, yönetim ve tarih gibi alanlarda SCI değil hangi listeler önemlidir?
Burada kritik düzeltme şudur: eğitim, yönetim ve tarih gibi alanlarda çoğu zaman SCI değil SSCI veya AHCI daha anlamlıdır. Eğitim araştırmaları için American Educational Research Journal, yönetim alanı için Academy of Management Journal, tarih için ise The American Historical Review güçlü örnekler arasında yer alır. Bu dergilerin resmi sayfaları eğitim araştırmaları, yönetim kuramı ve tarih yazımı alanlarındaki odaklarını açık biçimde tanımlamaktadır.
Bunu özellikle vurgulamak gerekir; çünkü birçok araştırmacı “SCI dergi listesi” diye arayıp sosyal bilimler için yanlış çerçeveye girmektedir. Oysa Clarivate yapısında sosyal bilimlerin ana yolu SSCI, beşerî bilimlerin ana yolu ise AHCI’dir. Eğer alan yanlış seçilirse, dergi arama süreci de baştan yanlış kurulur.
Dergi seçerken sadece SCI/SCIE etiketi yeterli midir?
Hayır, kesinlikle yeterli değildir. Bir derginin SCIE kapsamında olması önemli olabilir; ancak iyi dergi seçimi için tek başına yeterli ölçüt değildir. Derginin kapsamı, makale türü, açık erişim politikası, hakemlik yaklaşımı, ortalama değerlendirme süresi ve hedef okur kitlesi de en az indeks kadar önemlidir. Clarivate da Journal Citation Reports’ın tek bir göstergeye değil, çoklu göstergelere dayalı olarak değerlendirme yapılması için kullanıldığını belirtmektedir.
Örneğin çok iyi bir SCI/SCIE dergi, sizin makalenize konu uyumsuzluğu nedeniyle hiç uygun olmayabilir. Buna karşılık daha niş ama doğru alandaki bir dergi, hem kabul şansınızı hem de makalenizin doğru okuyucuya ulaşma ihtimalini artırabilir. Bu nedenle indeks filtresi ilk adımdır; son karar değil.
En hızlı SCI dergileri nasıl bulunur?
Araştırmacıların en çok sorduğu sorulardan biri de budur. Ancak “en hızlı SCI dergisi” sorusunun sabit bir cevabı yoktur. Değerlendirme süresi derginin yoğunluğuna, alanına, hakem bulunabilirliğine ve editoryal işleyişine göre değişir. Clarivate Master Journal List, indeks durumunu gösterebilir; ama hız bilgisini tek başına çözmez. Bunun için derginin kendi sitesindeki “submission to first decision” veya makale bazlı received/accepted/published tarihleri incelenmelidir.
Hız ararken yapılan en büyük hata, yalnızca hızlı olduğu için dergi seçmektir. Oysa hızlı olmak ile güvenilir olmak aynı şey değildir. İdeal olan, çalışmanıza gerçekten uygun, güvenilir ve gereksiz gecikme yaratmayan dergiyi bulmaktır. Özellikle çok hızlı kabul vaat eden dergilere karşı dikkatli olmak gerekir. Clarivate’ın dergilerin bazen yeniden değerlendirmeye alındığını ve araştırma bütünlüğünün önemli olduğunu vurgulaması da bu temkinli yaklaşımı destekler.
İyi bir SCI/SCIE dergi listesi nasıl oluşturulur?
Pratikte en iyi yöntem, kendi alanınız için kısa bir “aday dergi havuzu” oluşturmaktır. Önce Master Journal List üzerinden alanınız ve indeksiniz doğrulanır. Sonra bu dergilerin resmi sayfalarındaki amaç-kapsam metinleri okunur. Ardından son sayılarda yayımlanan makaleler incelenir. Son olarak açık erişim politikası, hakemlik süreci ve yazım kuralları karşılaştırılır. Bu yöntem, ezbere liste aramaktan çok daha işlevseldir.
Bu yaklaşım sayesinde araştırmacı, “genel SCI listesi” yerine kendi çalışmasına uygun SCI/SCIE hedef listesi oluşturmuş olur. Yayın stratejisinde asıl farkı yaratan da budur. Çünkü iyi dergi seçimi, çoğu zaman makalenin bilimsel değerinden bağımsız olarak editoryal kaderini belirler.
Sonuç
“Sci dergi listesi” araması, araştırmacıların yayın sürecindeki en yaygın çıkış noktalarından biridir; ancak tek başına yeterli değildir. Güncel ve doğru çerçeve, Clarivate’ın Master Journal List aracını kullanmak; SCIE, SSCI, AHCI ve ESCI ayrımını doğru anlamak; ardından alan uyumlu örnek dergiler üzerinden stratejik seçim yapmaktır. Web of Science Core Collection’ın 22 binden fazla dergiyi kapsaması ve JCR’nin artık tüm WoS Core dergilerine JIF vermesi, araştırmacının yalnızca eski “SCI listesi” mantığıyla hareket etmemesi gerektiğini göstermektedir.
Alan örnekleri üzerinden bakıldığında Nature, The Lancet, Cell, Chemical Reviews, Advanced Materials, IEEE Access ve Journal of Cleaner Production gibi dergiler, fen-sağlık-mühendislik ekseninde güçlü örnekler sunarken; eğitimde American Educational Research Journal, yönetimde Academy of Management Journal ve tarihte The American Historical Review gibi örnekler sosyal ve beşerî bilimler için SCI dışındaki ama eşdeğer derecede önemli indeks alanlarını hatırlatmaktadır. Asıl mesele, en meşhur dergiyi değil, kendi çalışmanız için en doğru dergiyi bulmaktır.
